สรุปสั้น
- 21 พ.ย. 2569 กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกสรุปผลการบังคับใช้กฎหมายสมุนไพรควบคุม (กัญชา) ตลอดปีงบประมาณ 2569
- เพิกถอนใบอนุญาต 24 ราย พักใช้ใบอนุญาต 105 ราย
- ตรวจยึดและอายัด 95 ครั้ง ของกลางรวม 10,584.9 กิโลกรัม (ราว 10.6 ตัน) ประเมินความเสียหายทางเศรษฐกิจราว 223.5 ล้านบาท
- ดำเนินคดีผู้กระทำผิด 70 คน
- กรุงเทพฯ มีสถานประกอบการได้รับอนุญาต 1,710 แห่ง ตรวจแล้ว 1,437 แห่ง (84.04%) เหลืออีก 273 แห่ง
- ปีงบ 2570 จะขยายการตรวจเชิงรุกทุกภูมิภาค และเฝ้าระวังร้านที่อยู่ใกล้สถานศึกษาเป็นพิเศษ
- ไม่มีกฎหมายใหม่ เป็นการรายงานผลบังคับใช้กฎเกณฑ์ที่มีอยู่แล้ว
เกิดอะไรขึ้น
เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2569 นพ.เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก และ นพ.พีรชา คูเกษมกิจ ผู้อำนวยการกองกัญชาทางการแพทย์ ได้เปิดเผยผลการจัดระเบียบสถานประกอบการกัญชาตลอดปีงบประมาณ 2569 (ต.ค. 2568 – ก.ย. 2569) ซึ่งเป็นปีแรกที่ช่อดอกกัญชาถูกควบคุมในฐานะสมุนไพรควบคุมเต็มรูปแบบ และร้านจำหน่ายต้องปรับตัวสู่รูปแบบการแพทย์ตั้งแต่ 30 เม.ย. 2569
ผลงานหลักคือการลงโทษทางปกครองต่อผู้รับอนุญาตที่ทำผิดเงื่อนไข ทั้งพักใช้ใบอนุญาต 105 ราย และเพิกถอนถาวร 24 ราย ควบคู่กับการตรวจยึดของกลางที่ไม่ถูกกฎหมาย 95 ครั้ง น้ำหนักรวมกว่า 10.5 ตัน และส่งดำเนินคดีอาญา 70 คน
เมื่อต้นเดือนเดียวกัน กรมฯ เพิ่งให้ข้อมูลว่าร้านที่ยังได้รับอนุญาตทั่วประเทศเหลือราว 12,279 แห่ง และผู้ที่ถูกพักใช้แล้วทำผิดซ้ำอาจถูกเพิกถอนทันที อ่านรายละเอียดได้ที่ กรมแพทย์แผนไทยฯ ตรวจเข้มร้านกัญชา 12,279 แห่ง
ตัวเลขสำคัญปีงบ 2569
| รายการ | จำนวน |
|---|---|
| เพิกถอนใบอนุญาต | 24 ราย |
| พักใช้ใบอนุญาต | 105 ราย |
| ตรวจยึด/อายัด | 95 ครั้ง |
| น้ำหนักของกลาง | 10,584.9 กก. |
| มูลค่าความเสียหายทางเศรษฐกิจ (ประเมิน) | ราว 223.5 ล้านบาท |
| ดำเนินคดี | 70 คน |
ตัวเลขเหล่านี้เป็นข้อมูลที่กรมฯ เผยแพร่ผ่านสื่อ ยังไม่มีการแยกรายจังหวัดหรือแยกประเภทความผิดอย่างละเอียด
กรุงเทพฯ ตรวจแล้วกว่า 84%
กรุงเทพฯ เป็นพื้นที่ที่มีสถานประกอบการได้รับอนุญาตมากที่สุดในประเทศ จำนวน 1,710 แห่ง ณ เวลาที่รายงาน กรมฯ ตรวจไปแล้ว 1,437 แห่ง คิดเป็น 84.04% และจะเร่งตรวจอีก 273 แห่งที่เหลือ
การตรวจมีทั้งแบบเชิงรุกตามแผน และแบบตอบสนองต่อเรื่องร้องเรียน ตัวอย่างหนึ่งที่กรมฯ ยกขึ้นมาคือการตรวจร้าน 6 แห่งในเขตวัฒนาเมื่อ 16 ก.ย. 2569 หลังประชาชนแจ้งปัญหาผ่านแพลตฟอร์ม Traffy Fondue โดยกองกัญชาทางการแพทย์จะส่งผลการตรวจให้ผู้อนุญาตเป็นผู้พิจารณาสั่งการ
แผนปีงบ 2570: จับตาร้านใกล้สถานศึกษา
กรมฯ ระบุแผนสำหรับปีงบประมาณ 2570 ไว้ 4 ด้าน
- ขยายการตรวจสถานประกอบการเชิงรุกให้ครอบคลุมทุกภูมิภาค ไม่เฉพาะเมืองท่องเที่ยว
- ตรวจว่าผู้ประกอบการปฏิบัติตามเงื่อนไขใบอนุญาตจำหน่ายและแปรรูปตามที่กฎหมายกำหนดหรือไม่
- เฝ้าระวังสถานประกอบการที่ตั้งอยู่ใกล้สถานศึกษา
- เร่งรัดการจัดการเรื่องร้องเรียนจากประชาชน
นพ.เทวัญ ระบุเป้าหมายว่าเพื่อ "ยกระดับมาตรฐานและสร้างความเชื่อมั่นให้แก่สังคม" และให้การใช้กัญชาอยู่ในกรอบการแพทย์ตามกฎหมาย
ประเด็นร้านใกล้โรงเรียนเป็นเรื่องที่ถูกหยิบยกในสภามาก่อนแล้ว เช่นกระทู้ของ สส.ภูเก็ต เรื่องโซนนิ่ง อ่านต่อได้ที่ สส.ภูเก็ตจี้รัฐจัดโซนนิ่งกัญชา
ผู้ประกอบการควรรู้อะไร
- การพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตเป็นโทษทางปกครอง แยกจากคดีอาญา ร้านที่ขายโดยไม่มีใบสั่งจ่าย ขายออนไลน์ หรือไม่มีบุคลากรที่ผ่านการอบรมประจำร้าน เสี่ยงทั้งสองทาง
- ผู้ที่ถูกพักใช้แล้วทำผิดซ้ำในเรื่องเดิม มีความเสี่ยงถูกเพิกถอน
- การตรวจปี 2570 จะไม่จำกัดเฉพาะกรุงเทพฯ หรือเมืองท่องเที่ยว
เงื่อนไขการเปิดร้านที่ใช้อยู่ตอนนี้ดูได้ที่ เปิดร้านกัญชาให้ถูกกฎหมาย 2569 ส่วนอัตราโทษดูที่ โทษกัญชา 2569 และผู้บริโภคตรวจสอบร้านได้ที่ วิธีตรวจสอบร้านกัญชาถูกกฎหมาย
สถานะกฎหมาย
ข่าวนี้ไม่ได้เปลี่ยนกฎหมาย ช่อดอกกัญชายังเป็นสมุนไพรควบคุม ใช้เพื่อการแพทย์ภายใต้ผู้ประกอบวิชาชีพ ส่วนร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชายังอยู่ระหว่างการพิจารณาและยังไม่มีผลบังคับใช้




