อัปเดต 23 ต.ค. 2569: ช่วงรับฟังความคิดเห็นปิดแล้วเมื่อ 14 ต.ค. 2569 ขั้นต่อไปคือผู้เสนอสรุปผลก่อนยื่นร่างเข้าสภา
สรุปสั้น
- ร่าง พ.ร.บ.กัญชา กัญชง พ.ศ. .... ที่ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง สส. กับคณะเป็นผู้เสนอ เปิดรับฟังความคิดเห็นบนเว็บไซต์รัฐสภา (มาตรา 77) ตั้งแต่ 30 ก.ย. ถึง 14 ต.ค. 2569
- สาระหลัก: กัญชาและกัญชงที่ใช้นอกวัตถุประสงค์ทางราชการ การแพทย์ การรักษาผู้ป่วย การวิจัย หรือวิทยาศาสตร์ ให้ถือเป็นยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด
- เมื่อ 7–8 ต.ค. 2569 เครือข่ายแพทย์ นักวิชาการ และภาคประชาชนต้านภัยยาเสพติด ออกแถลงการณ์ชวนประชาชนร่วมแสดงความเห็นสนับสนุนร่างนี้
- ร่างนี้เป็นคนละฉบับกับร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชาของกระทรวงสาธารณสุข ที่ ครม. เห็นชอบเมื่อ 22 ก.ย. 2569 และอยู่ระหว่างกฤษฎีกาตรวจพิจารณา
- ทั้งสองฉบับยังไม่มีผลบังคับใช้ กฎหมายที่ใช้อยู่ตอนนี้ยังเป็นกฎเกณฑ์เดิม
ร่างฉบับนี้คืออะไร
ระบบรับฟังความคิดเห็นต่อร่างกฎหมายตามมาตรา 77 ของรัฐธรรมนูญ บนเว็บไซต์รัฐสภา ได้เปิดรับฟังความเห็นต่อ "ร่างพระราชบัญญัติกัญชา กัญชง พ.ศ. ...." ซึ่ง พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กับคณะ เป็นผู้เสนอ ระยะเวลารับฟังความเห็นคือวันที่ 30 กันยายน ถึง 14 ตุลาคม 2569 หน้าระบบระบุว่าร่างนี้เป็น "ร่างการเงิน" ซึ่งตามขั้นตอนของรัฐธรรมนูญ ร่างกฎหมายเกี่ยวด้วยการเงินที่ สส. เสนอ ต้องได้รับคำรับรองจากนายกรัฐมนตรีก่อนสภาจะพิจารณาได้
การรับฟังความเห็นรอบนี้เป็นขั้นตอนแรกก่อนเข้าสภา ยังไม่ใช่การลงมติ และยังไม่เปลี่ยนสิ่งที่ถูกหรือผิดกฎหมายในวันนี้ หากอยากเข้าใจกฎเกณฑ์ปัจจุบัน อ่านสรุปได้ที่ กฎหมายกัญชาไทย 2569
สาระสำคัญของร่าง พ.ร.บ.กัญชา กัญชง ฉบับนี้
จากสรุปหลักการที่เผยแพร่บนเว็บไซต์รัฐสภา ร่างนี้มีประเด็นหลักดังนี้
- ขอบเขตการใช้: กัญชาและกัญชงที่ใช้นอกวัตถุประสงค์ทางราชการ การแพทย์ การรักษาผู้ป่วย การศึกษาวิจัย หรือทางวิทยาศาสตร์ตามที่ร่างกำหนด จะถือเป็นยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด
- ผู้รักษาการ: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
- คณะกรรมการ: ตั้ง "คณะกรรมการกัญชา กัญชง" ทำหน้าที่เสนอนโยบายและยุทธศาสตร์ ส่งเสริมการใช้ทางการแพทย์และวิทยาศาสตร์ และให้ความเห็นชอบกฎกระทรวง
- ใบอนุญาต: การผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย และการครอบครอง ต้องได้รับอนุญาต รวมถึงขั้นตอนขอ ต่ออายุ และอุทธรณ์
- การโฆษณา: ห้ามโฆษณา เว้นแต่ได้รับอนุญาต และพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตได้เมื่อฝ่าฝืน
- การบริโภค: มีมาตรการควบคุมการบริโภคเพื่อป้องกันการใช้ในทางที่ผิด
- บทกำหนดโทษ: มีโทษทางอาญา ส่วนความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียวให้เป็นการปรับเป็นพินัย
- บทเฉพาะกาล: รองรับคำขอที่ยื่นไว้ตามกฎหมายเดิม และกำหนดค่าธรรมเนียมใบอนุญาต
ใครที่อยากเทียบกับบทลงโทษในปัจจุบัน ดูได้ที่ โทษกัญชาในไทย
เครือข่ายแพทย์ชวนร่วมแสดงความเห็น
เมื่อ 7 ต.ค. 2569 เครือข่ายแพทย์ นักวิชาการ และภาคประชาชนต้านภัยยาเสพติด ซึ่งมีรายชื่อผู้ร่วมลงนามราว 60 คน รวมถึงอดีตผู้บริหารหน่วยงานด้านยาเสพติดและสาธารณสุข ออกแถลงการณ์ชวนประชาชนเข้าไปแสดงความเห็นสนับสนุนร่างของ พ.ต.อ.ทวี ก่อนปิดรับฟังวันที่ 14 ต.ค. แถลงการณ์ดังกล่าวได้รับการรายงานโดย Hfocus และมติชนเมื่อ 8 ต.ค.
เครือข่ายมองว่าร่างนี้เป็นฉบับที่จำกัดกัญชาไว้ใช้ทางการแพทย์อย่างแท้จริง เพราะควบคุมทั้งการปลูก การขาย การครอบครอง การเสพ และการลักลอบส่งออก ในลักษณะใกล้เคียงกฎหมายยาเสพติด
ต่างจากร่างของ ครม. อย่างไร
ร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชาของกระทรวงสาธารณสุข ซึ่ง ครม. เห็นชอบเมื่อ 22 ก.ย. 2569 (อ่าน รายละเอียดร่างฉบับ ครม.) ก็จำกัดการใช้ไว้เพื่อการแพทย์และควบคุมการปลูกและการขายผ่านระบบใบอนุญาตเช่นกัน แต่มีความต่างที่สำคัญตามที่เครือข่ายแพทย์ชี้ ได้แก่
- สถานะยาเสพติด: ร่างของ ครม. ไม่ได้กำหนดให้กัญชากลับเป็นยาเสพติด ขณะที่ร่างของ พ.ต.อ.ทวี ให้ถือเป็นยาเสพติดเมื่อใช้นอกวัตถุประสงค์ที่กฎหมายกำหนด
- การครอบครอง: เครือข่ายระบุว่าร่างของ ครม. ไม่ได้ควบคุมการครอบครอง ส่วนร่างของ พ.ต.อ.ทวี กำหนดให้การครอบครองต้องได้รับอนุญาต
- การใช้นอกการแพทย์: ในร่างของ ครม. การใช้นอกทางการแพทย์มีโทษปรับ ไม่ใช่โทษอาญา
ทั้งนี้ เป็นการเปรียบเทียบตามมุมมองของเครือข่ายแพทย์ รายละเอียดสุดท้ายของทั้งสองร่างอาจเปลี่ยนได้ระหว่างกระบวนการกฤษฎีกาและสภา
ขั้นตอนต่อไปและสิ่งที่ควรรู้
หลังปิดรับฟังความเห็นวันที่ 14 ต.ค. 2569 ผู้เสนอจะต้องสรุปผลการรับฟังก่อนยื่นร่างเข้าสู่การพิจารณาของสภา และเนื่องจากเป็นร่างการเงิน จะต้องได้รับคำรับรองจากนายกรัฐมนตรีก่อน ขณะเดียวกัน ร่างของ ครม. ยังอยู่ระหว่างการตรวจพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา ในทางปฏิบัติสภาอาจพิจารณาร่างหลายฉบับไปพร้อมกัน
สำหรับประชาชนและผู้ประกอบการ ณ วันนี้ยังไม่มีอะไรเปลี่ยน ช่อดอกกัญชายังเป็นสมุนไพรควบคุม การซื้อต้องเป็นไปตามเงื่อนไขทางการแพทย์ ร้านต้องมีใบอนุญาต ตรวจสอบร้านได้ที่ วิธีเช็กร้านกัญชาที่มีใบอนุญาต และติดตามความคืบหน้าทั้งหมดได้ที่ ไทม์ไลน์กฎหมายกัญชาไทย
ผู้ที่ต้องการแสดงความเห็นต่อร่างนี้ สามารถเข้าไปที่ระบบรับฟังความคิดเห็นตามมาตรา 77 บนเว็บไซต์รัฐสภาได้จนถึงวันที่ 14 ต.ค. 2569
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย
