สรุปสั้น
- 23 ต.ค. 2569 หน่วยงานรัฐและภาคเอกชนเปิดแนวทางยกระดับมาตรฐานการปลูกและผลิตกัญชา กัญชง และกระท่อม เพื่อแข่งขันในตลาดสุขภาพและสมุนไพรของเอเชีย
- หัวใจคือมาตรฐาน GACP (การปฏิบัติทางการเกษตรและการเก็บเกี่ยวที่ดี) ทั้งระดับไทยและระดับสากล
- ทุกล็อตการผลิตต้องผ่านการทดสอบในห้องปฏิบัติการ เช่น จุลินทรีย์ โลหะหนัก สารเคมีตกค้าง และความชื้น
- ยังไม่มีกฎหมายใหม่ในข่าวนี้ ช่อดอกกัญชายังเป็นสมุนไพรควบคุม ห้ามขายออนไลน์
เกิดอะไรขึ้น
เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2569 สื่อ The Nation รายงานว่าไทยกำลังยกระดับมาตรฐานด้านการแพทย์ การเพาะปลูก และการผลิตพืชสามชนิด ได้แก่ กัญชา กัญชง และกระท่อม เพื่อเสริมสถานะในตลาดผลิตภัณฑ์สุขภาพและสมุนไพรของภูมิภาค ผู้ให้ข้อมูลทั้งจากภาครัฐและภาคเอกชนเห็นตรงกันว่า การเติบโตในอนาคตจะขึ้นกับหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ และมาตรฐานสากล มากกว่าการเพิ่มปริมาณผลผลิต
ข่าวนี้สอดคล้องกับทิศทางนโยบายตลอดปี 2569 ที่รัฐบาลจำกัดกัญชาให้ใช้ทางการแพทย์เท่านั้น และผูกการปลูก การกระจาย และการแปรรูปเข้ากับเงื่อนไขทางการแพทย์และมาตรฐาน GACP มากขึ้น ดูภาพรวมกฎหมายได้ที่ กฎหมายกัญชาไทย 2569
GACP คืออะไร และทำไมสำคัญ
GACP ย่อมาจาก Good Agricultural and Collection Practices หรือแนวปฏิบัติที่ดีในการเพาะปลูกและเก็บเกี่ยวพืชสมุนไพร ระบบรับรองที่กล่าวถึงในข่าวมีหลายระดับ ได้แก่ GACP ของไทย มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ และ Global GACP สำหรับตลาดต่างประเทศ
กองกัญชาทางการแพทย์ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ดูแลระบบรับรอง Thailand Cannabis GACP และเผยแพร่รายชื่อแหล่งปลูกที่ได้รับการรับรอง รองผู้อำนวยการกองฯ ระบุว่าความเชื่อมั่นของผลิตภัณฑ์ต้องเริ่มตั้งแต่แหล่งปลูก
ในทางปฏิบัติ ผลผลิตแต่ละล็อตต้องส่งตรวจในห้องปฏิบัติการ เพื่อตรวจหาการปนเปื้อนจุลินทรีย์ โลหะหนัก สารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้าง และความชื้นที่เกินเกณฑ์ ผลตรวจเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผู้ซื้อทั้งในและต่างประเทศใช้ประกอบการตัดสินใจ
มุมมองจากภาครัฐและภาคเอกชน
- ด้านการแพทย์: นายกสมาคมผู้ให้บริการและการค้าเพื่อสุขภาพผู้สูงอายุ มองว่าสารสกัดกัญชาและกระท่อมอาจมีบทบาทในการดูแลผู้สูงอายุ การดูแลแบบประคับประคอง และบางอาการ เช่น นอนไม่หลับ วิตกกังวล และอาการปวด แต่ย้ำว่าต้องใช้ตามข้อบ่งชี้ มีหลักฐาน และได้มาตรฐานความปลอดภัย
- ด้านพันธุ์พืช: กลุ่มวิจัยกัญชา กัญชง และกระท่อม กรมวิชาการเกษตร กำลังวิจัยสายพันธุ์และการควบคุมการผลิตระดับฟาร์ม เพื่อให้วัตถุดิบได้มาตรฐานสากล
- ด้านตลาดกัญชง: นายกสหพันธ์กัญชงนานาชาติแห่งเอเชีย ระบุว่าไทยยังมีส่วนแบ่งตลาดโลกไม่มาก แต่อาจมีบทบาทมากขึ้นภายใน 3–5 ปี หากรัฐและเอกชนร่วมมือกันเรื่องมาตรฐาน การลงทุน และการเพิ่มมูลค่า
- ด้านกระท่อม: ผู้เชี่ยวชาญด้านกระท่อมมองว่าสายพันธุ์ท้องถิ่นและสภาพอากาศเป็นจุดแข็ง และแนะนำให้พัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปแทนการขายใบสด
ข้อมูลด้านประโยชน์และความเสี่ยงทางสุขภาพยังต้องพิจารณาอย่างระมัดระวัง อ่านเพิ่มเติมที่ ประโยชน์และความเสี่ยงของกัญชา
กฎหมายที่ใช้อยู่ตอนนี้ไม่เปลี่ยน
ข่าวนี้เป็นทิศทางด้านมาตรฐานและการตลาด ไม่ใช่กฎหมายใหม่ กฎที่ใช้อยู่ยังคงเดิม ได้แก่
- ช่อดอกกัญชาเป็น "สมุนไพรควบคุม" ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข การขายเชิงพาณิชย์ต้องได้รับอนุญาต
- ห้ามขายช่อดอกทางออนไลน์และผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์
- สารสกัดที่มี THC เกิน 0.2% ยังเป็นยาเสพติดประเภท 5 การผลิตหรือส่งออกต้องมีใบอนุญาตเฉพาะ
- ร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชา ยังอยู่ระหว่างการพิจารณา ยังไม่มีผลบังคับใช้
ผู้ที่สนใจปลูกหรือแปรรูปกัญชงเชิงพาณิชย์ ควรศึกษา กฎหมายกัญชงในไทย และเงื่อนไขใบอนุญาตก่อนลงทุน ส่วนผู้ที่วางแผนเปิดร้านดูได้ที่ เปิดร้านกัญชาปี 2569
งานที่เกี่ยวข้อง
งาน Asia International Hemp Expo & Forum 2026 และ Asia International Cannabis Expo & Forum 2026 มีกำหนดจัดวันที่ 18–20 พฤศจิกายน 2569 ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพฯ ผู้จัดคาดว่าจะมีผู้เข้าร่วมจากภาคอุตสาหกรรมอย่างน้อย 5,500 คน
ผู้ประกอบการควรเตรียมอะไร
- ตรวจสอบว่าแหล่งปลูกหรือแหล่งวัตถุดิบได้รับการรับรอง GACP หรือไม่
- เก็บผลตรวจห้องปฏิบัติการของทุกล็อตไว้เป็นหลักฐาน
- ตรวจสอบใบอนุญาตที่เกี่ยวข้องให้ครบ โดยเฉพาะหากเกี่ยวกับสารสกัดหรือการส่งออก
- ติดตามความคืบหน้าร่าง พ.ร.บ. ที่อาจเปลี่ยนระบบใบอนุญาตในอนาคต
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย cannabis-official.com ไม่ใช่หน่วยงานรัฐ




