ใบกัญชา กินได้ไหม ใช้ทำอาหารถูกกฎหมายไหม ร้านอาหารต้องรู้อะไร (2569)

• ใบกัญชาไม่ใช่สมุนไพรควบคุม ประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่มีผลตั้งแต่ 26 มิ.ย. 2568 ควบคุมเฉพาะ "ช่อดอก"
• ใช้ทำอาหารได้ แต่ต้องทำตามกฎหมายอาหาร ร้านอาหารต้องแจ้งผู้บริโภค ระบุเมนู และแสดงคำเตือนตามประกาศกรมอนามัย พ.ศ. 2565
• อาหารบรรจุเพื่อขาย ต้องขอเลขสารบบอาหารจาก อย. และทำตามเกณฑ์ THC/CBD และฉลาก
• กลุ่มที่ควรเลี่ยง เด็กและวัยรุ่น สตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร และผู้ที่ไวต่อ THC/CBD
• ร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชา ที่ผ่าน ครม. ยกเว้นการขายใบ ราก กิ่ง ก้าน ลำต้น และเมล็ดจากการขออนุญาต แต่ยังไม่มีผลบังคับ

"ใบกัญชา" เป็นวัตถุดิบที่คนให้ความสนใจมากตั้งแต่ปี 2565 ทั้งจากผู้บริโภคที่อยากรู้ว่า "ใบกัญชา กินได้ไหม" และร้านอาหารที่อยากทำเมนูใบกัญชา แต่หลังรัฐบาลดึงกัญชากลับสู่ระบบ "ใช้ทางการแพทย์เท่านั้น" หลายคนสับสนว่าใบยังใช้ได้หรือไม่ บทความนี้สรุปสถานะ ณ ตุลาคม 2569 จากแหล่งข่าวและเอกสารที่ตรวจสอบได้

ใบกัญชาถูกกฎหมายไหม: ส่วนไหนถูกควบคุม ส่วนไหนไม่

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 25 มิ.ย. 2568 และมีผลวันถัดมา ข้อ 3 ของประกาศกำหนดให้พืชสกุล Cannabis เฉพาะส่วนช่อดอกเป็นสมุนไพรควบคุม (Thai PBS) เดลินิวส์รายงานในทำนองเดียวกันว่ากติกาใหม่มุ่งที่ช่อดอกโดยเฉพาะ ไม่ครอบคลุมส่วนอื่นของต้น

ผลคือ ใบ ราก ลำต้น และกิ่ง ไม่อยู่ในรายการสมุนไพรควบคุม ส่วนสารสกัดที่มี THC เกิน 0.2% ยังเป็นยาเสพติดประเภท 5 ตามประกาศที่มีผล 9 มิ.ย. 2565 (PPTV)

ภาพรวมของกฎหมายทั้งหมดอ่านได้ที่ กฎหมายกัญชาไทยล่าสุด 2569 และถ้าสงสัยเรื่องความต่างระหว่างใบกัญชากับใบกัญชง ดู กัญชงคืออะไร ถูกกฎหมายไหม

ร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชา เปลี่ยนอะไรกับใบกัญชา

Hfocus รายงานว่า ครม. เห็นชอบร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชา เมื่อ 22 ก.ย. 2569 ร่างนี้กำหนดให้การปลูก ผลิต นำเข้า ส่งออก และจำหน่ายกัญชาต้องได้รับอนุญาต แต่การจำหน่ายราก กิ่ง ก้าน ใบ ลำต้น และเมล็ด ได้รับยกเว้นไม่ต้องขออนุญาต กรุงเทพธุรกิจรายงานสาระเดียวกันตั้งแต่เดือน ก.ค. 2569 และระบุว่าข้อห้ามโฆษณาครอบคลุมช่อดอก ยางกัญชา และอุปกรณ์สูบ

ข้อควรระวัง: ร่าง พ.ร.บ. ยังไม่มีผลบังคับใช้ และอยู่ระหว่างการตรวจพิจารณาก่อนเข้าสภา เนื้อหาเรื่องการยกเว้นใบอาจเปลี่ยนได้ รวมถึงกฎหมายลูกที่จะออกตามมา ทั้งนี้ ข่าวที่เราอ่านไม่ได้พูดถึงเรื่องอาหารโดยตรง จึงยังไม่ชัดว่าร่างจะกระทบกติกาอาหารของ อย. และกรมอนามัยอย่างไร

ร้านอาหารใช้ใบกัญชาต้องทำอย่างไร

กติกาหลักสำหรับร้านอาหารคือ ประกาศกรมอนามัย เรื่อง การนำใบกัญชามาใช้ในการทำประกอบหรือปรุงอาหารในสถานประกอบกิจการอาหาร พ.ศ. 2565 และฉบับแก้ไข ใช้กับ "สถานประกอบกิจการอาหาร" เช่น ร้านอาหาร สาระสำคัญตามที่ Thai PBS และ PPTV สรุปไว้ คือ

1. แจ้งผู้บริโภค ว่าร้านมีเมนูที่ใช้กัญชา
2. ระบุทุกเมนู ที่มีใบกัญชา พร้อมปริมาณใบต่อเมนู
3. แสดงคำแนะนำ การบริโภคอย่างปลอดภัย และคำเตือนกลุ่มเสี่ยง
4. ห้ามอวดอ้าง ว่าอาหารป้องกันหรือรักษาโรค
5. เก็บรักษาใบ ให้สะอาด แยกเป็นสัดส่วน ไม่ให้ขึ้นราหรือเน่าเสีย (ฉบับแก้ไขเดือน มิ.ย. 2565)

ปริมาณใบที่แนะนำ ตามข่าวปี 2565 ได้แก่ อาหารทอด 1–2 ใบสดต่อเมนู และผัด แกง ต้ม หรือเครื่องดื่ม 1 ใบสดต่อเมนู ผู้อำนวยการกองกฎหมาย กรมอนามัย ยังแนะนำผู้บริโภคไม่ให้กินเมนูกัญชาเกินสองเมนูต่อมื้อ (InfoQuest)

ข้อสังเกต: ตัวเลขเหล่านี้มาจากปี 2565 เราไม่พบข่าวการยกเลิกประกาศกรมอนามัยฉบับนี้ แต่ก็ยังไม่พบแหล่งปี 2568–2569 ที่ยืนยันซ้ำ ผู้ประกอบการควรสอบถามสำนักงานเขตหรือสาธารณสุขจังหวัดก่อนใช้ตัวเลขนี้อ้างอิง

ถ้าคุณกำลังคิดทำธุรกิจที่เกี่ยวกับช่อดอกหรือผลิตภัณฑ์กัญชาอื่น กติกาต่างจากร้านอาหารมาก ดู เปิดร้านกัญชาปี 2569 ต้องทำอะไรบ้าง

อาหารบรรจุสำเร็จต้องขอ อย. ไหม

PPTV รายงานคำชี้แจงของรองเลขาธิการ อย. ในปี 2565 ว่า

• อาหารปรุงขายหน้าร้านหรือเดลิเวอรี ไม่ต้องขออนุญาตจาก อย. แต่ต้องทำตามประกาศกรมอนามัย
• อาหารที่ผลิตเพื่อจำหน่ายแบบบรรจุ ต้องขออนุญาตสถานที่ผลิตและเลขสารบบอาหาร (กรุงเทพฯ ติดต่อกองอาหาร อย. ต่างจังหวัดติดต่อสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด)
• ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ลำต้น เปลือก เส้นใย กิ่ง ราก และใบ ที่ไม่มีช่อดอกติดมา อยู่ภายใต้ประกาศ สธ. ฉบับที่ 427 (พ.ศ. 2564)

ต่อมาในเดือน ต.ค. 2565 ฉบับที่ 427 ถูกแก้ไขโดยฉบับที่ 438 ตามรายงานของ InfoQuest ซึ่งกำหนดเพดาน THC และ CBD เช่น อาหารทั่วไปมี THC ไม่เกิน 1.6 มิลลิกรัมต่อหน่วยบรรจุ และฉลากต้องเตือนไม่ให้กินเกินปริมาณที่แนะนำและไม่ให้กินร่วมกับผลิตภัณฑ์กัญชาอื่น คู่มือของ Tilleke & Gibbins (2568) เพิ่มว่าวัตถุดิบต้องมาจากพืชที่ปลูกในไทย ห้ามใส่ในอาหารทารก อาหารเด็กเล็ก และเครื่องดื่มชูกำลัง และห้ามนำเข้าอาหารที่มีส่วนผสมกัญชา

ใบกัญชา กินได้ไหม: ความเสี่ยงและกลุ่มที่ควรเลี่ยง

ใบกัญชามีสาร THC และ CBD ในปริมาณที่แตกต่างกันตามสายพันธุ์และวิธีปรุง ความร้อนและไขมันมีผลต่อการสกัดสาร อาหารทอดจึงถูกแนะนำให้ใช้ใบน้อยกว่าในข่าวที่อ้างข้างต้น (อ่านพื้นฐานเพิ่มเติมที่ THC กับ CBD ต่างกันอย่างไร)

คำเตือนที่ประกาศกรมอนามัยกำหนดให้ร้านแสดง ได้แก่

• เด็กและวัยรุ่นควรหลีกเลี่ยง (ข่าวส่วนใหญ่ระบุต่ำกว่า 18 ปี แต่ InfoQuest รายงานคำชี้แจงช่วงหลังว่าต่ำกว่า 20 ปี)
• สตรีมีครรภ์และสตรีให้นมบุตรไม่ควรบริโภค
• ผู้ที่แพ้หรือไวต่อ THC หรือ CBD ควรระวัง
• อาจทำให้ง่วงซึม ควรเลี่ยงการขับขี่หรือทำงานกับเครื่องจักร
• หากมีอาการผิดปกติ ควรหยุดรับประทานทันที

เจ้าหน้าที่กรมอนามัยเคยเตือนด้วยว่าการบริโภคเกินคำแนะนำต่อเนื่องอาจนำไปสู่การติด และในรายที่รุนแรงอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต (InfoQuest) ผู้ที่ใช้ยาประจำ มีโรคหัวใจ หรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน เพราะสารในกัญชาอาจมีผลร่วมกับยาบางชนิด

เคล็ดลับสำหรับผู้บริโภค

• ดูป้ายในร้าน ร้านที่ทำถูกต้องควรระบุชัดว่าเมนูไหนมีใบกัญชาและใส่กี่ใบ
• อย่ากินหลายเมนูพร้อมกัน โดยเฉพาะเมนูทอดร่วมกับเมนูผัด
• อ่านฉลากอาหารบรรจุ ต้องมีเลขสารบบอาหาร คำเตือน และปริมาณที่แนะนำ
• ระวังคำโฆษณารักษาโรค อาหารไม่สามารถอ้างสรรพคุณรักษาโรคได้
• อย่าขับรถ หลังกินอาหารที่ใส่กัญชาหากรู้สึกง่วงหรือมึน
• แยกให้ออกระหว่างใบกับช่อดอก อาหารหรือขนมที่ใช้ช่อดอกไม่อยู่ในกรอบที่อธิบายในบทความนี้

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือการแพทย์ และเราไม่สนับสนุนการใช้กัญชาเพื่อสันทนาการ

คำถามที่พบบ่อย