นายกฯ นั่งประธาน ป.ป.ส. สั่งศุลกากรเข้มส่งออกกัญชา ร้านต้องผ่านการตรวจก่อนต่อใบอนุญาต

สรุปสั้น

• 22 ต.ค. 2569 นายกรัฐมนตรีเป็นประธานประชุมคณะกรรมการ ป.ป.ส. ครั้งที่ 3/2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล
• ที่ประชุมย้ำสนับสนุนกัญชาเฉพาะทางการแพทย์ และจะส่งแนวทางให้คณะกรรมการกฤษฎีกาใช้ประกอบการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชา
• สั่งกรมศุลกากรเข้มตรวจสินค้าส่งออก ป้องกันการลักลอบส่งกัญชาออกนอกประเทศ
• สั่ง สธ. ตรวจร้านที่ได้รับอนุญาต หากผิดเงื่อนไขอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาต
• ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงกฎหมายในวันนี้ กฎที่ใช้อยู่ยังเหมือนเดิม

เกิดอะไรขึ้นในการประชุม ป.ป.ส.

วันที่ 22 ตุลาคม 2569 นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) ครั้งที่ 3/2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล วาระหลักคือแผนป้องกันและปราบปรามยาเสพติดปีงบประมาณ 2570 แต่ประเด็นกัญชาถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นเรื่องเร่งด่วน

ตามรายงานของสื่อหลายสำนัก ที่ประชุมเห็นพ้องให้ลดและป้องปรามการใช้กัญชาเพื่อสันทนาการทุกรูปแบบ สนับสนุนเฉพาะการใช้ทางการแพทย์ และจะส่งแนวทางกับมติของที่ประชุมไปยังสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เพื่อใช้ประกอบการตรวจพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ควบคุมกัญชา ของกระทรวงสาธารณสุข ซึ่ง ครม. เห็นชอบไปเมื่อ 22 ก.ย. 2569

นายกฯ ยังระบุว่านโยบายยาเสพติดต้องยึดหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ข้อเท็จจริง และประโยชน์สาธารณะ และต้องแยกการใช้ทางการแพทย์กับการใช้เพื่อสันทนาการออกจากกันให้ชัดเจน

สั่งศุลกากรเข้มสินค้าส่งออก

นายกฯ สั่งการอธิบดีกรมศุลกากรให้เพิ่มการตรวจสินค้าที่ส่งออกนอกประเทศ หลังพบการใช้บริษัทขนส่งลักลอบขนยาเสพติด โดยจะใช้การข่าวและการสุ่มตรวจ ไม่ได้เปิดตรวจทุกตู้คอนเทนเนอร์

ประเด็นสำคัญคือ นายกฯ มองว่าการส่งต้น ใบ หรือช่อดอกกัญชาออกนอกประเทศโดยไม่ได้รับอนุญาตถือเป็นการลักลอบตั้งแต่ต้นทางในไทย ไม่ว่าปลายทางจะเป็นประเทศใด ส่วนสารสกัด CBD ยังส่งออกได้ภายใต้ใบอนุญาตและหลักเกณฑ์ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

ผู้ที่ทำธุรกิจเกี่ยวกับกัญชงหรือผลิตภัณฑ์ CBD ควรตรวจสอบใบอนุญาตส่งออกให้ครบถ้วน ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ กฎหมายกัญชงในไทย และ CBD กับ THC ต่างกันอย่างไร

ร้านกัญชา: ตรวจก่อนต่อใบอนุญาต

ที่ประชุมมอบหมายให้กระทรวงสาธารณสุขและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสถานประกอบการที่ได้รับอนุญาต และดำเนินคดีกับผู้ที่ทำผิดเงื่อนไข ซึ่งอาจนำไปสู่การเพิกถอนใบอนุญาต

นายกฯ ระบุว่าการต่ออายุใบอนุญาตไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ ต้องตรวจสอบก่อน และร้านที่ขายผลิตภัณฑ์จากช่อดอกโดยผิดเงื่อนไข เช่น บุหรี่หรือมวนกัญชา อาจถูกเพิกถอนได้ทันที โดยมีกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รับผิดชอบ

สำหรับผู้บริโภค วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือซื้อจากร้านที่ขึ้นทะเบียนถูกต้องเท่านั้น ดูวิธีตรวจได้ที่ วิธีเช็กร้านกัญชาที่ได้รับอนุญาต

"ช่อดอกยังเป็นยาเสพติด" หมายความว่าอย่างไรในทางกฎหมาย

นายกฯ กล่าวกับสื่อว่าช่อและดอกกัญชา "ยังเป็นยาเสพติดเต็มๆ" ในทางกฎหมายปัจจุบัน ต้องแยกให้ชัดดังนี้

• ช่อดอกกัญชา มีสถานะเป็น "สมุนไพรควบคุม" ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ซื้อขายได้เฉพาะเพื่อการแพทย์ ต้องมีใบสั่งจ่ายจากผู้ประกอบวิชาชีพ และร้านต้องได้รับอนุญาต
• สารสกัดที่มี THC เกิน 0.2% โดยน้ำหนัก ยังเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5
• การใช้เพื่อสันทนาการ ไม่ได้รับอนุญาต และการสูบในที่สาธารณะมีโทษปรับ

ในทางปฏิบัติ ข้อความของนายกฯ สะท้อนท่าทีว่ารัฐจะบังคับใช้กฎกับช่อดอกอย่างเข้มงวดเทียบเท่ายาเสพติด แต่สถานะทางกฎหมายของช่อดอกยังเป็นสมุนไพรควบคุมจนกว่าจะมีกฎหมายใหม่ออกมา อ่านภาพรวมได้ที่ สรุปกฎหมายกัญชาไทยล่าสุด และ บทลงโทษกัญชาในไทย

แก้กฎหมายยาเสพติดเพิ่มโทษ

นายกฯ ระบุว่ามีร่างแก้ไขประมวลกฎหมายยาเสพติดที่จะเพิ่มโทษความผิดเกี่ยวกับกัญชา โดยเลขาธิการ ป.ป.ส. จะชี้แจงรายละเอียดภายหลัง ขณะเดียวกัน สส. ได้ยื่นร่างแก้ไขประมวลกฎหมายยาเสพติดและกฎหมายวิธีพิจารณาคดียาเสพติดต่อประธานสภาเมื่อ 21 ต.ค. 2569 ซึ่งรายงานข่าวเน้นเรื่องผู้ครอบครองและผู้เสพเป็นหลัก ยังไม่มีรายละเอียดอัตราโทษใหม่สำหรับกัญชาที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ

ที่ประชุมยังเสนอให้นายกฯ พิจารณาลงนามคำสั่งตั้งแผนยุทธการประกาศสงครามยาเสพติดระยะ 6 เดือน และกำหนด 21 จังหวัด 82 อำเภอเป็นพื้นที่เร่งด่วนในปีงบประมาณ 2570

ผลต่อผู้ประกอบการและนักท่องเที่ยว

ข่าววันนี้ ยังไม่เปลี่ยนกฎหมายที่ใช้อยู่ แต่เป็นสัญญาณว่าการตรวจร้าน การตรวจสินค้าส่งออก และการพิจารณาต่อใบอนุญาตจะเข้มขึ้น ผู้ประกอบการควรตรวจสอบเงื่อนไขใบอนุญาตของตนเอง ส่วนนักท่องเที่ยวไม่ควรนำกัญชาออกนอกประเทศในทุกกรณี ดู คู่มือกัญชาสำหรับนักท่องเที่ยว

เราจะติดตามรายละเอียดร่างแก้ไขกฎหมายยาเสพติดและความคืบหน้าในชั้นกฤษฎีกาต่อไป